Regenboog
“Opvallend veel Turkse ouderen vroegtijdig dood”
De heer Adnan Bayrak is een bekende Bergenaar. Hij is voorzitter van Tekev, de Turkse stichting voor Welzijn, Educatie, Cultuur, Recreatie en Integratie en houdt zich met nog veel meer zaken bezig. Een gesprek over zijn stichting en vooral ook over de ouderen van Turkse afkomst in Bergen op Zoom.
Voor alle groepen
Als Adnan Bayrak gaat vertellen, dan komt er steeds meer los. De inspanningen voor integratie, de talloze activiteiten voor jongeren, vrouwen en ouderen van Turkse afkomst. Er is te veel werk voor te weinig mensen, verontschuldigd hij zich. Het bestuur van Tekev bestaat uit zeven mensen, vier mannen en drie vrouwen.
Tekev heeft een heel brede doelstelling en wil voor alle groepen Turken werken en vooral voor de jongeren. Die vormen de toekomst.
Integratie
Integratie moet van twee kanten komen, vindt hij. De gemeente en de algemene instellingen weten ons wel te vinden als ze in contact moeten komen met onze mensen, maar als we aankloppen voor subsidie dan wordt het moeilijk.
We doen mee aan allerlei activiteiten in de gemeente en laten ons en onze cultuur zien. We organiseren veel sportactiviteiten en bereiken daarbij heel veel mensen, maar weinig autochtonen. Zelfs de burgemeester heeft een brief geschreven naar “Nederlandse” sportverenigingen om mee te doen, maar het resultaat blijft mager.
Waarom? “Onbekend maakt onbemind”, weet hij, “maar zo onbekend zijn we niet.” Hij laat een krantenartikel zien waarin wordt verteld hoe bij de viering van 60 jaar bevrijding Tekev in een verzorgingshuis kinderen vanuit hun stichting 250 rozen liet uitdelen aan de ouderen die hadden meegewerkt en meegeleden voor de bevrijding van Nederland.”We wilden samen vrijheid vieren”, vertelt hij. De ouderen waren tot tranen toe ontroerd.
We organiseren veel sportactiviteiten en bereiken daarbij heel veel mensen, maar weinig autochtonen. Zelfs de burgemeester heeft een brief geschreven naar “Nederlandse” sportverenigingen om mee te doen, maar het resultaat blijft mager.
Turkse ouderen
Ondanks de brede doelstelling werd en wordt er regelmatig aandacht geschonken aan de ouderen. De alleenstaande vrouwen zijn hier niet zo eenzaam als in de grote steden, weet Adnan. Bergen op Zoom is niet zo groot. Ze kennen elkaar en zoeken elkaar op. Hij is regelmatig in de moskee te vinden om mensen te helpen en door te verwijzen. Het invullen van formulieren etc. is heel moeilijk voor ze.
Maar dat gebeurt niet zo veel meer.”Ik ben ook 12 jaar voorzitter geweest van de moskee en een aantal jaren geleden kwam de instantie voor ouderenzorg bij ons omdat ze geen contact konden krijgen met onze ouderen. Ik heb ze toen gezegd: Waarom kom je niet naar ons toe? We geven je een kamer in de moskee waar je spreekuur kunt houden. Dat hebben ze gedaan en dat was een groot succes. Soms stonden de mensen in de rij voor het loket. Dat heeft men zo’n dik half jaar volgehouden en toen zei men dat de mensen nu wel wisten waar ze naartoe konden. Het heeft inderdaad gewerkt want de ouderen weten de stichting nu zelf te vinden. Het grote voordeel is dat men nu ook over een tolk kan beschikken.”
Toch zijn niet alle problemen op te lossen door locale instanties. Het grootste probleem is de gekorte AOW, waar bijna alle allochtone ouderen mee te maken krijgen. Mensen moeten naar de sociale dienst voor een aanvulling op hun AOW met alle negatieve gevolgen van dien. Ze hebben met veel zwoegen een eigen huisje gekocht en verbouwd in Turkije en nu moeten ze dat eerst verkopen voordat ze een aanvulling krijgen. Schrijnende gevallen, weet hij.
Als wij iets organiseren dan komen de mensen met velen. Of het nu activiteiten zijn op sportgebied, cultuur of voorlichting, de mensen komen. Het is een kwestie van vertrouwen.
Ook voor mensen jonger dan 65 jaar kan een langer verblijf in Turkije op problemen stuiten. “We hebben een voorlichting gegeven met de vreemdelingen politie erbij. Zij zeiden dat als mensen langer dan een half jaar wegblijven, ze problemen kunnen krijgen met hun verblijfsvergunning. Ze zien wel vaak “overtredingen”door de vingers, maar als er iets gebeurt dan kunnen heel grote problemen ontstaan voor het verblijf in Nederland.
Een overzicht
Er zijn nog niet veel 55-
Tussen 68 en 74 jaar zijn er 107 mensen uit Turkije en 127 uit Marokko, 55-
De groep van 40 tot 54 loopt in de honderden (457 en 339). Veel toekomstige allochtone ouderen van Turkse en Marokkaanse afkomst dus.
Bergen op Zoom
Bevolking naar etniciteit en leeftijd (standaarddefinitie CBS),
1 januari 2006
LAND VAN HERKOMST
Nederland Overige Turkije Marokko Overige
westerse landen niet-
landen
40-
55 -
65 -
75 -
> 84 990 91 1 27
Totaal 51672 5712 3184 2835 2360
Dan doet Adnan een opmerkelijke uitspraak. “Opvallend veel ouderen van rond de 65 jaar gaan vroegtijdig dood door een hartaanval. Ik ben ervan overtuigd dat het door de stress komt vanuit de gezinssituatie. In Turkije hebben ze altijd voor hun ouders gezorgd en nu ze zelf zover zijn laten de kinderen het afweten. Die hebben het te druk, zijn hier opgegroeid en hebben voor een deel de Nederlandse cultuur overgenomen. Ze luisteren niet meer naar vader en moeder en dat is ontzettend zwaar voor de ouderen.”
Voorlichting
Adnan zit in de cliëntenadviesraad van de gemeente Bergen op Zoom. Als enige allochtoon in een groep van zo’n 15 personen. Daar wordt informatie uitgewisseld en worden adviezen gegeven aan de gemeente. “Als ik informatie krijg dan geef ik die direct door aan de mensen”, vertelt hij lachend. “Laatst kreeg ik informatie over een wijziging in de éénmalige uitkering, die voor veel van onze ouderen van groot belang was.Veel gingen direct naar de gemeente en ik kreeg een telefoontje van de ambtenaar die de papieren bij de mensen zag met informatie waarvan hij zelf nog niet op de hoogte was...”
Als we merken dat mensen informatie nodig hebben, dan organiseren we dat zo snel
mogelijk. Weer wijst hij op een krantenartikel van januari van dit jaar. “Geslaagde
informatie-
Kansen
Adnan Bayrak ziet mogelijkheden in de WMO. Het ouderensteunpunt en andere organisaties zijn in een concurrentiestrijd gekomen. Ze willen allemaal geld verdienen aan de ouderen. Ze komen bij ons om te vragen hoe ze met hen moeten communiceren. We kunnen samen bijeenkomsten organiseren en bekijken hoe het beste hulp kan worden geboden.
Als wij iets organiseren dan komen de mensen met velen. Of het nu activiteiten zijn op sportgebied, cultuur of voorlichting, de mensen komen. Het is een kwestie van vertrouwen.
Adnan betreurt het dat er geen eigen ontmoetingsruimte is. Alleen de moskee dient als ontmoetingsplaats, maar daar komt niet iedereen.
Voor ouderen is mondelinge informatie het beste. Dat blijft het langst hangen.
Adnan heeft kortgeleden nog een bezwaarprocedure gevoerd voor iemand die een koelkast had gekocht en geen eenmalige uitkering kreeg omdat het aangevraagd had moeten worden voordat de koelkast werd gekocht. De man had geprotesteerd omdat, als hij een brief aan de sociale dienst stuurt, hij geen antwoord krijgt.
Tijdens een hoorzitting moest men bekennen dat op brieven pas na zes weken geantwoord wordt en zes weken zonder koelkast is in een zomerperiode wel erg lang.
De uitslag is nog niet bekend.
Voor ouderen is mondelinge informatie het beste. Dat blijft het langst hangen.
Eerste Bergse allochtoon met een lintje
In het knipselboek ontdekken we een krantenartikel met deze titel. Het blijkt dat Adnan op 30 april 2004 benoemd is tot lid in de orde van Oranje Nassau.
Een duidelijke blijk van waardering dus.
“Als je vertrouwen geeft aan de mensen dan komen ze en geven ze vertrouwen terug, zegt hij. Dat gebeurt ook in de maatschappij. Wij bestaan als stichting al lang en dat komt door hard werken en door vooral buiten de politiek te blijven”, besluit hij.
(De Regenboog, juni 2007)
