Regenboog

Surinaamse ouderen vieren tienjarig jubileum

Op 4 november jl. vierde het Provinciaal Platform Surinaamse Ouderenorganisaties in Noord-Brabant (PSOB) haar tienjarig bestaan. Reden voor een feestje, voor een terugblik, maar vooral, zoals het thema aangaf: Met het oog op de toekomst.

Samenwerking en belangenbehartiging

Het PSOB verenigt zes Surinaamse ouderenorganisaties in Noord-Brabant. Wat is de afgelopen tien jaar bereikt? Veel!

* Op provinciaal niveau zijn Surinaamse 50plussers in beeld en aanwezig om voor   

   hun belangen op te komen.

* Samenwerking met andere instellingen en organisaties in het kader van wonen,

   welzijn en zorg

*  Bundeling van kennis en deskundigheid op het gebied van interculturele zorg en

   woonvormen. Uitwisseling en overdracht van die kennis.

* Een jaarlijkse thema- en ontmoetingsdag voor Surinaamse 50plussers in Brabant.

Themadagen

Bij de jaarlijkse themadagen is een scala aan onderwerpen de revue gepasseerd: Geloven in ontmoeting, de gekorte AOW, Vrijwilligerswerk, de remigratieregeling, de multiculturele samenleving, wat kan ik daaraan bijdragen, mantelzorg op maat en Generaties in dialoog. Daarbij wordt altijd ruimschoots ruimte geboden aan de ontmoeting met een maaltijd en een drankje en natuurlijk goede muziek.

Het aantal bezoekers op deze dagen varieert tussen de 150 en de 200 Surinaamse ouderen en belangstellenden.

Ook zijn er trainingen georganiseerd, zoals een geheugentraining voor ouderen en kortgeleden nog het project “Generaties in dialoog”. Er wordt hard gewerkt aan het uitbreiden van dit project naar de Turkse en Marokkaanse ouderen. Er zijn al trainers in opleiding.

Projecten

Tot de succesvolle projecten die het PSOB heeft uitgevoerd horen zonder twijfel de

De Membre geheugentraining “Werken met geheugen”, waaraan veel Surinaamse ouderen in diverse grote steden hebben meegedaan.

Ook het project Generaties in dialoog, kan een groot succes worden genoemd. Leden van drie generaties gaan eerst met elkaar in gesprek over een thema en daarna met de andere generaties. Ouderen geven hun ervaringen door aan jongeren en leren van jongeren hoe die in de tegenwoordige tijd met levensvragen omgaan.

Dit project, waarbij BOOG als partner betrokken is, wordt uitgebreid naar Turkse en Marokkaanse ouderen.

Aanbevelingen van het SIO

(De uitspraken van de heer Imanuel zijn enigszins aangepast en veralgemeniseerd van Surinaamse ouderen naar allochtone ouderen)

De heer E.H. Imanuel, directeur van het Surinaams Inspraak Orgaan (SIO), was gevraagd om aanbevelingen voor de toekomst te geven.

Het SIO treedt op als belangenbehartiger van Surinamers in Nederland. Dat gebeurt voor een deel door te participeren in het LOM (Landelijk Overleg minderheden), waarin acht organisaties participeren ten behoeve van de verschillende doelgroepen van het integratiebeleid.

de problemen van de ene allochtone groep spelen vaak ook bij de andere allochtone groepen. Daarom wordt er veel samengewerkt tussen de inspraakorganen. Net zo als de Surinaamse organisaties in Brabant onderling samenwerken in het PSOB. De heer Imanuel heeft zich verdiept in het PSOB “Het is mij duidelijk dat u goed bent georganiseerd en goed bent ingebed in het maatschappelijk gebeuren in Noord-Brabant. Met weinig middelen speelt u toch heel wat klaar. Mijn complimenten daarvoor.”

Vergrijzing is geen gevaar voor de samenleving

Tegenwoordig staat vergrijzing hoog op de agenda. Als het over de vergrijzing gaat begint iedereen zorgelijk te kijken. Het aantal ouderen gaat in de komende jaren flink toenemen. Dat betekent meer ziekte, meer ziektekosten, meer dure medicijnen, meer zorg, meer voorzieningen, en waar moet het geld vandaan komen, want ook minder werkenden, minder productie en dus ook minder geld. Vandaar de angst van de politici. Angst is een slechte leermeester. Natuurlijk gaat de vergrijzing gepaard met ingrijpende veranderingen voor de samenleving, maar dat komt niet als een donderslag bij heldere hemel, hield de heer Imanuel zijn gehoor voor.

En het zal toch echt niet de eerste keer zijn dat de samenleving zich moet aanpassen als gevolg van ingrijpende veranderingen. Wij hebben nog voldoende tijd om ons voor te bereiden op de komende veranderingen. Dus laten we alsjeblieft niet de zaak gaan dramatiseren.

Volgens de heer Imanuel zal het wel meevallen met de problemen. We blijven niet alleen langer leven, maar we blijven ook langer gezond en zelfredzaam. “Het is zelfs zo, dat het sterfte cijfer onder ouderen, veel lager is dan onder niet-ouderen. Geloof het of niet, er gaan meer niet ouderen, dan ouderen dood. Heeft u daar ooit bij stil gestaan?”

De heer Imanuel constateert dat ouderdom de samenleving dus niet in gevaar brengt en dat het ook niet is aangetoond dat ouderdom de samenleving op kosten jaagt. “En al was dat zo, de ouderen hebben al hun steentje bijgedragen. Van de niet ouderen zullen we dat eerst weten als zij zelf tot de ouderen zijn gaan behoren.”

Wat wel een punt van zorg is, is dat er in de moderne samenleving een sterke neiging heerst om ouderen als een overbodige categorie weg te zetten. Ook in de media. “We moeten oppassen, dat we ouderen niet gaan wegzetten als dingen die we niet meer nodig hebben. Niet alleen omdat het inhumaan is, maar ook om de banale reden, dat het ons veel meer geld zou gaan kosten, dan als we hen zouden ondersteunen in hun functioneren in de samenleving.”

Behoorlijk potentieel

Ouderen vertegenwoordigen, ondanks alles, een behoorlijk potentieel dat ten onrechte niet veel méér wordt benut. Bij het denken over ouderenbeleid of vergrijzingsbeleid zou daarom niet in de eerste plaats uitgegaan moeten worden van  de behoeftigheid van ouderen, van ouderen als een probleemgroep, maar vanuit de vraag wat zij, net als alle anderen, voor de samenleving betekenen.

Allochtone ouderen en het regeringsbeleid

Als we het hebben over allochtone ouderen in Nederland dan gaat het om personen van 55 jaar en ouder. Die vormen op dit moment een groep van ruim 125 000 mensen. Dat is maar 3% van alle ouderen in Nederland. Het is daarom begrijpelijk dat de Nederlandse regering in haar ouderenbeleid tot nu toe weinig rekening heeft gehouden met de groep allochtone ouderen. Maar ook de allochtonen vergrijzen en zo komt het dat over tien jaar het aantal allochtone ouderen zal zijn gestegen tot

250 000. Daarbij moeten wij beseffen, dat bijna 80% van deze mensen geconcentreerd wonen in de vier grootste steden van Nederland. Dit kan dus niet langer zonder gevolgen blijven voor het regeringsbeleid.

Wat kunnen we doen

Dat hangt af van hoe je aankijkt tegen de behoeften van allochtone ouderen.

Ouderen willen een beter inkomen, waarvan ze kunnen leven, het liefst een inkomen uit werk. De 65-plussers kampen met een onvolledige AOW en lang niet allen slagen erin om aanvullende bijstand aan te vragen en te krijgen. Ze willen gehuisvest worden in goed aangepaste woningen, maar zelfs als die voorhanden zouden zijn, kunnen ze dat niet betalen. Groepswonen is zeer in trek onder Surinaamse ouderen en komt steeds meer in beeld voor andere allochtone ouderen, maar vooralsnog is er maar een betrekkelijk kleine groep die van deze mogelijkheid profiteert.

Wat kunnen de allochtone ouderenorganisaties  in Noord-Brabant doen in deze situatie.

Het eerste probleem dat u kunt helpen oplossen is de strijd aanbinden met de onderbenutting, het niet-gebruik van voorzieningen. In het algemeen kan worden gesteld, dat het huidige ouderenbeleid onvoldoende rekening houdt met de specifieke omstandigheden van de allochtone ouderen. Toch zijn er daarnaast vele voorzieningen die wel degelijk tegemoetkomen aan de behoeften van de allochtone ouderen. Een probleem daarbij is wel dat de allochtone ouderen redelijk bekend zijn met het bestaan van deze voorzieningen, maar er toch geen gebruik van maken. Als u het mij vraagt komt dat door drempelvrees en doordat zij zich, terecht of onterecht, niet in staat achten formulieren in te vullen en aan de nodige documenten te komen. Ik denk dat u, zowel  binnen de organisaties waarvan u lid bent als in uw overleg met gemeente en andere maatschappelijke diensten aandacht moet vragen voor dit probleem en specifiek ondersteuning bepleiten voor deze mensen. Het gaat om een heel scala aan wettelijke regelingen en concrete voorzieningen op de terreinen van werk en inkomen, zorg, wonen en welzijn. Denkt u eens aan de uitvoering van wettelijke regelingen als de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de AOW, en aan voorzieningen met betrekking tot de mobiliteit, tot aangepaste woningen, speciale regelingen voor scholing en werkgelegenheid. Natuurlijk beschikt u niet over de menskracht en de financiële middelen om dit zelf te doen, maar belangrijk is dat u in een positie verkeert en de mogelijkheden hebt om voortdurend dit probleem te brengen onder de aandacht van de verantwoordelijke overheden en instellingen. Verder kunt u, waar nodig, ook proberen speciale voorlichtingsbijeenkomsten te organiseren ten behoeve van de doelgroep.

Interculturaliseren van instellingen

Naast het probleem van de onderbenutting van voorzieningen spelen natuurlijk ook behoeften en problemen mee waaraan op dit moment nog niet, of niet voldoende aandacht wordt geschonken. Doordat instellingen voor ouderen veelal niet mede met het oog op allochtone cliënten zijn ingesteld worden allochtone ouderen niet op een bevredigende wijze bediend. De noodzaak van het interculturaliseren van instellingen en diensten is groot en neemt toe. Misschien kunt u wijdverbreide aandacht vragen voor deze kwestie door met de medewerking van strategische partners een grote conferentie over dit thema te organiseren. Als strategische partners zie ik dan de betrokken provinciale bestuurders, de gemeente(n) en de grote instellingen op het gebied van het ouderenbeleid, inclusief de ouderenbond(en) in Noord-Brabant.

AOW

Wat het inkomen betreft, blijft het ploeteren met de onvolledige AOW en de aanvullende bijstand. Dit jaar nog heeft onder andere het LOM (Landelijk Overleg minderheden),  bij Staatssecretaris Van Hooff aangedrongen op een volledige AOW voor allochtone ouderen, in plaats van een onvolledige AOW in combinatie met aanvullende bijstand. En opnieuw heeft hij ons verzoek afgewezen. De weigering berust vooral op het argument dat de wet vereist dat men veertig jaar, dat wil zeggen vanaf zijn vijftiende levensjaar, in Nederland heeft gewoond, en bij voorkeur ook gewerkt, om in aanmerking te komen voor een volledige AOW. Dit argument neemt het SIO niet serieus. Allochtonen die Nederland binnenkomen na hun vijftiende jaar hebben inderdaad geen 40 jaar hier gewoond en gewerkt, maar daar staat tegenover dat zij over dezelfde periode van buitenlandsverblijf geen cent aan de Nederlandse staat hebben gekost. Een veel groter aantal Nederlanders, dat vanaf hun geboorte in Nederland heeft gewoond, maar nooit heeft gewerkt is, hun leven lang, verzorgd door de Nederlandse staat, op kosten van de belastingbetaler en krijgt na hun 65ste AOW. Wat dacht u daarvan?

Maar de heer Imanuel heeft goed nieuws, twee weken geleden las hij  in de krant dat de fracties van de drie grote partijen in de Kamer hebben verklaard dat het tijd wordt om een regeling te treffen voor mensen met een onvolledige AOW. Zij willen dat er gewoon een volledige AOW komt voor de allochtonen die niet voldoen aan de eis van 40 jaar verblijf in Nederland.

Het groeiend aantal allochtone ouderen gaat teveel werk en geld kosten van de organisaties die bijstand moeten verlenen.

Het verslag van de bijeenkomst van het PSOB is op te vragen bij Palet.

Felicitaties

Ook de redactie van BOOG sluit zich graag aan bij de felicitaties ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de PSOB. Wij hopen nog veel over de samenwerking tussen de Brabantse allochtone ouderenorganisaties te kunnen schrijven en wensen jullie heel veel succes voor de toekomst!

(De Regenboog, november 2006)